CHIỀU BIỂN LẶNG-PHẠM DẠ THỦY- NXB HỘI NHÀ VĂN 2002

                                            CHIỀU BIỂN LẶNG

                                                                       (Thơ Phạm Dạ Thủy- NXB Hội Nhà văn 2002)
                                                                                                                       
GIANG NAM

Chiều biển lặng là tập thơ thứ tư của Phạm Dạ Thủy do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2002 sau các tập Biển xanh không bình yên (1997) Gửi người chiêm bao (1999) Bóng lá (2001). Người đọc đã từng quen với thơ chị qua các tập trước ghi nhận một sự cố gắng đáng quý của tác giả. Thơ Phạm Dạ Thủy là thơ của một người đã từng trải bao vui buồn đắng cay của cuộc sống nhiều khi rất bình thường- đã vào thơ chị xoáy sâu vào tâm hồn ta:

          Có một lời như thế đã xa xôi

          Tôi chờ đợi suốt một thời thiếu nữ                           
                          (Nỗi đợi tuổi mười lăm)
Đó là lời hưá: “Ráng học giỏi anh sẽ mua cho em một chiếc vòng”. Có thể người ấy quên:
          Ngày tháng nhạt nhòa chôn vùi lời hứa cũ
nhưng với chị:
         
Người thì quên mà tôi chẳng hề quên
Bởi vì tuổi mười lăm của chị tội nghiệp biết chừng nào! “Nghèo xơ xác” đến không dám mơ chiếc vòng đồi mồi là thứ hàng rẻ tiền mà nhiều cô gái đã có được.
Có thể đó chưa phải tình yêu cũng có thể đó là tình yêu của tuổi học trò không thể nào quên được. Theo tôi mảng thơ tình yêu là mảng thơ hay nhất của chị một cô gái đã yêu đã hạnh phúc và nhiều lúc đã thất vọng đã đau khổ.Tình yêu có nhiều cung bậc sắc thái; ở đây không phải là tình yêu của thời e ấp vụng dại mà chính là tình yêu của một thời đã yêu đã đau đớn…ở cái tuổi không còn trẻ nữa:
         
        
Để rồi chờ đợi rồi mong nhớ
         
        
Ngóng một phưng trời xa rất xa
          
         Để rồi dằn vặt rồi đau khổ

         Chạm bóng thời gian úa cỏ già
                              
                               (Khúc hát trái tim)
          
        
Ngỡ xa một nhánh sông gầy
         
        
Ngỡ cô đơn với vòng tay lạnh buồn
         
        
Nào ngờ chút nắng hoàng hôn
         
        
Rực hồng sưởi trái tim hơn dỗi xưa
                             
                              
(Tình đầu)
         
        
Em đếm tuổi cây đời thao thiết lắm
         
        
Nghe già nua trên từng phiến lá buồn
                             
                               
(Muộn)
Thơ không dối được lòng mình càng không dối được người đọc. Mặc dù chị có một số bài thơ tình yêu “viên mãn” “tròn trịa”… tặng người yêu thương nhất của mìinh những bài thơ  về tình yêu trắc trở vẫn là những bài gây ấn tượng mạnh trong người đọc.Trong tập này có hai bài thơ viết về mẹ. Đoản khúc xanh là bài thơ tự do không vần một bài thơ “văn xuôi” mà đọc lên ta vẫn thấy ngọt ngào sâu lắng. Nhớ những xuân xưa là một hoài niệm xót xa về mẹ người đàn bà suốt đời hy sinh cho con cho chồng lấy hạnh phúc của con làm hạnh phúc của mình:
         
       
Ngày qua ngày năm lại qua năm
         
       
Lưng áo mẹ bạc màu sương muối….
         
          
        
Rồi mẹ đi về phía hoàng hôn
         
       
Rồi mẹ trôi về phía trời đêm…
 
Có lẽ trong tập Chiều biển lặng có một bài thơ lạ không đi với sắc thái chung của toàn tập là niềm tin yêu là sự khẳng định. Đó là bài Về một người điên. Chị miêu tả hiện thực nhìn bên ngoài có vẻ khách quan:
         
        Bước thấp bước cao
          
        Chị khóc cười với bóng
         
        Đi giữa ban ngày
         
        Mà hồn tối như đêm
nhưng rồi chỉ với ba câu cuối bài nói về mình chị đã mở ra một thế giới tâm hồn hoàn toàn khác:
         
       Tôi còn chút bình yên
         
       Bỗng hóa chênh vênh
         
       Trước bão giông đời chị

Chính sự chông chênh trong bước đi của cô gái điên và sự “chênh vênh” hụt hẫng của tác giả đã làm nên cái hay của bài thơ làm nên tính nhân văn sâu sắc của nó.Như tôi đã viết trong phần trên Phạm Dạ Thủy đã có nhiều tìm tòi đổi mới cách diễn đạt thể hiện trong thơ mình. Từ sự khắc ghi các chi tiết sử dụng ngôn từ cấu trúc câu thơ bài thơ…đến việc phá vỡ khuôn khổ có sẵn tác giả đã cho thơ mình tạo ấn tượng hiệu quả với người đọc:
      
Thì tàu cứ lắc lư đi cứ chòng chành như thế…
         
      Tôi chẳng hờn đâu…
         
      Tàu cứ lắc lư đi đời đã vốn thế rồi
         
      Tôi chẳng sợ đâu…
                       
                (Nói với con tàu)
          
      Em biết anh cũng như em thôi
         
      Vờ quên đấy nhưng lòng rưng rức nhớ
          
     Mai mốt đây mình phải xa rồi
         
     Yêu không trọn thì đành mắc nợ
         
     Khoảng cách chúng mình không quá tầm tay
         
     Sao với hoài với hoài không tới
                         
               (Nói với một người)
         
     Con người ấy với tôi là tất cả
         
     Của một thời nông nổi hóa u mê…
                         
                      (Ngôi nhà ấy)
Nếu có gì cần nói thêm về Chiều biển lặng đấy là sắc thái buồn đau xót xa…bàng bạc trong một số bài đã hạn chế sự bay lên của thơ. Cuộc sống đang đổi mới đang dồn dập những sự kiện khiến cho người làm thơ không thể tự hạn chế mình trong quá khứ và kỷ niệm. Mong Phạm Dạ Thủy có sức đột phá mới mở rộng không gian thơ của mình trong những tập thơ sau.                                                                             
                                                                                                        
Nha Trang 2-2003
    

xuanthu

Gửi nhà thơ

Chị Dạ Thủy "Khúc ru lòng" ơi! Xuân Thu ở Phú Thọ đây. Hôm nay mới mò ra chỗ ở và lâu đài của chị. Hoành tráng quá. Diễm lệ quá. Chúc chị mãi trẻ đẹp và sản xuất được nhiều thơ hay.