PHẠM DẠ THỦY “MANG TRÁI TIM BUỒN GIỮA ĐỜI NGƠ NGÁC”

PHẠM DẠ THỦY “MANG TRÁI TIM BUỒN GIỮA ĐỜI NGƠ NGÁC”

                                                             TRỊNH THANH SƠN 
                                     

            Đêm và ngày và ta là tập thơ thứ năm của Phạm Dạ Thuỷ vừa được nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành (6 - 2004) đã tới tay bạn đọc. Theo dõi hành trình thơ Phạm Dạ Thuỷ từ tập thơ đầu tay Biển xanh không bình yên qua Gửi người chiêm bao rồi Bóng lá đến Chiều biển lặng chúng ta sẽ thấy Đêm và ngày và ta vẫn giữ được nét dịu dàng đằm thắm khiêm nhường lặng lẽ của những tập thơ trước nhưng u buồn và sâu đậm hơn. Rõ ràng năm tháng đã tỏ rõ uy lực của nó trên những trang thơ của nữ thi sỹ này. Bao nhiêu đắm say nồng nàn và cả nông nổi nữa dường như đã khép lại đã lùi xa nhường chỗ cho những nghĩ suy chiêm nghiệm và vì vậy dường như có một làn sương ưu tư phủ bàng bạc lên những trang thơ. Tuy nhiên đọc thơ Phạm Dạ Thuỷ ta vẫn cảm nhận thấy một dáng vẻ hồn nhiên của một người thiếu phụ "mang trái tim buồn giữa đời ngơ ngác"

Dường như càng sống càng từng trải càng có kỹ thuật thơ nữ thi sỹ này càng trở nên hồn nhiên và hồn hậu ngay cả khi chị muốn vứt bỏ đi mọi ảo giác đã neo buộc và làm khổ mình suốt bao tháng năm mê mụ vì huyển tưởng vào một tình yêu xa vời. Và khi ấy thơ Dạ Thuỷ buồn đau   thấm thía lạ lùng! Chị  ru lòng mình trong thổn thức:
                        Thôi đừng khóc nữa ta ơi
                        Thôi đứng mơ nữa cái thời đã xa
                        Thôi đừng thương nhớ người ta
                        Nụ cười ánh mắt như là chiêm bao
                        Trái tim dẫu có dạt dào
                        Tiếng lòng dẫu có xôn xao cũng đành
                        Tình là sợi khói mong manh
                        Phải đâu hạnh phúc cho mình mà mong....
                                                                                  (Khúc ru lòng)
            Nhà thơ - người thiếu phụ tự ý thức về sự tan vỡ của tình yêu về một sự chia xa tất yếu mà lòng còn tha thiết níu với trong một tuyệt vọng hiển nhiên. Những câu lục bát tiếp sau nghẹn ngào như tiếng nấc:

                        Bàn tay nắm chặt bàn tay
                        Vẫn không giữ được tháng ngày bên nhau
                        Một ngày yêu. Một ngày đau
                        Vết thương rồi sẽ hằn sâu một đời
                        Thôi đừng buồn nữa ta ơi
                        Hãy quên cái thủa ta - người ngày xưa....
                                                                                  (Bài trên)
            "Một ngày yêu. Một ngày đau" buồn là thế mà có hết khát khao đâu ngược lại hình như càng thất vọng người thơ càng mong ngóng chờ đợi một ngọn gió lành từ đâu đó từ phía núi tràn về. Bài thơ Gọi gió của Phạm Dạ Thuỷ là một bài thơ thật hay mang đậm phong cách đặc trưng của thơ chị đó là sự vững vàng trong lập tứ sự phóng hoạt trong câu chữ sự bình tĩnh trong tâm thế và sự nồng nàn trong cảm xúc. Bài thơ được mở đề như sau:
                        Ngọn gió núi lạc về phố biến
                        Mơn man... mơn man chiều thu xanh
                        Có người vô cớ lòng xao xuyến
                        Ngỡ như trời đem gió tặng mình

            Mở để như thế là rất hoạt rất chỉnh song nghe kỹ thấy phảng phất chất giọng thơ tiền chiến thơ của người thiếu phụ những năm 1930 - 1945 của thế kỷ vừa qua. Tuy nhiên sang đoạn 2 giọng thơ khác mới hẳn.
                        Biển mặn chắt chiu hương gió ngọt
                        Để dành ru sóng khát từng đêm
                        Sóng thì dữ
                        Gió thì hiền như núi
                        Không đủ làm bay mái tóc mềm

            Rồi đột ngột những câu thơ dồn dập như một cao trào cao trào của nỗi niềm khao khát cao trào của âm nhạc:
                        Ta gọi gió
                        Ta xoè tay hứng gió
                        Gió núi lạc loài
                        Gió núi lang thang
                        Tay trống không
                        Trống không lời gió vọng
                        Chỉ có chiều xanh vương chút nắng tàn...

            Cái "ngọn gió hiền như núi" kia hoá ra cũng chỉ là một "ngọn gió lạc loài" một "ngọn gió lang thang" mà thôi. Hai bàn tay trống không và trống không một lời gió vọng người thơ như bàng hoàng sực tỉnh sau một giấc mơ một giấc mơ đẹp nhưng quá mong manh:
                        Lặng lẽ quá
                        Thêm một lần gọi gió
                        Gió vô tình chỉ một thoáng đi qua
                        Núi và Biển - cao và sâu như thế
                        Chẳng bao giờ gần gũi để mà xa!

            "Gió vô tình chỉ một thoáng đi qua" là một nhận chân hay một lời hờn dỗi? Thật ra   bài thơ muốn nói với chúng ta rằng đừng bao giờ tin cậy hay chờ đợi gì ở những ngọn gió lãng tử ấy! Viết đến đây tôi chợt nhớ tới hai câu thơ thật hay của Hoàng Nhuận Cầm và không khỏi  bật cười:
                        Trái tim anh như căn nhà trống trải
                        Gió em vào. Nếu chán gió lại ra!

            Thì ra cái người đàn ông thi sỹ cũng có khác người đàn bà thi sĩ ở một nét nào đó thật! Suy ra "ngọn gió đàn ông" luôn bị ràng buộc bởi yêu thương - một yêu thương mang tính sở hữu còn "ngọn gió đàn bà" thì tự do tha hồ tung tẩy. Biết ngọn gió nào sướng hơn? Biết ngọn gió nào đáng trách hơn? Một bài thơ hay bao giờ cũng gợi cho người đọc rất nhiều suy nghĩ và liên tưởng. Không hiểu sao đọc bài Gọi gió của Phạm Dạ Thuỷ tôi bỗng thấy động lòng rồi liên tưởng vu vơ! Thành ngữ Việt có câu: "có tật giật mình". Có phải vậy chăng?

            Thơ Phạm Dạ Thuỷ ở "Đêm và ngày và ta" đã đạt tới độ chín chắn đó là cái chín chắn của đoan trang chín chắn trong ứng xử với cuộc đời với bạn bè với cõi người. Chợt đâu đó tôi bắt gặp những câu thơ đột ngột một đặc sản thơ Phạm Dạ Thuỷ.

            Chẳng hạn:
                        Mẹ trong ngần như giọt nước
                        Rơi vào dòng sông hư vô
            Chẳng hạn
                        Em bây giờ là tôi ngày xưa ấy
                        Em là tôi cái thủa mới tập ... buồn
            Và đây nữa:
                        Xác thân như đám cỏ nhàu
                        Thôi thì mình tự bắc cầu mình đi
            Hoặc:
                        Em buồn hơn mưa vỡ
                        Thầm ru một khúc chiều...

            Nhà thơ lão thành Lê Đạt có lần nói rằng: "Chữ bầu lên thơ" Câu nói bề ngoài có vẻ cực đoan ấy ngẫm kỹ ta thấy cái lý và sự thâm hậu của nó. Tuy nhiên theo tôi đơn vị nhỏ nhất của thơ chính là câu thơ. Chỉ có những câu thơ hay mới đem lại và làm nên một bài thơ hay. Cả tập thơ hay cả đời thơ mà không có nổi một câu thơ "cửa miệng" câu thơ "ngôn truyền" thì hãy nên xem lại! Nói như vậy để thấy rằng Phạm Dạ Thuỷ đã và đang đi đúng hướng đó là "sản xuất những câu thơ hay"
            Người ấy dẫu có "trái tim buồn" thì cũng sẽ không bao giờ "ngơ ngác" cả.
            Người ý thức được rằng "mình tự bắc cầu mình đi" là người tự tin tự thức và tự tại.
            Vậy thì còn gì mà phải lo nữa đúng không?
 
Hà Nội Xuân 2005

   

PDT

Bạn Hoàng Tuyên
Đúng rồi bạn ạ. Bài này trích trong ĐI DỌC CÁNH ĐỒNG THƠ Tập 3 của TTS. Đây là tập sách cuối cùng của anh mà anh được nhìn thây! Hình như sách in xong trước ngày anh mất một thời gian rất ngắn thôi. Cảm ơn bạn đã vào đọc và có thư cho tôi may mà địa chỉ email của tôi vẫn còn trong ninhhoa com. Bạn có thể gửi comment cho tôi sẽ cập nhật hơn vì lâu nay tôi ít mở hộp thư này lắm. Thế nhé. Chúc bạn khoẻ

hoahuyen

Chị Thủy ơi!

Thấy chị vui là em vui rồi em đã đưa bài ghép tên các bài thơ của chị lên trang chính nhà em rồi đó chị Thủy à

PDT

Hoa Huyền

Chị cám ơn nhé. Em ghép khéo lắm có vần có nghĩa lại có tình chứng tỏ em đọc Hoa mùa đông của chị khá kỹ. Em có tìm thấy bài thơ nào chị nói hộ em không?

Hoahuyen

Ngắt dòng

Hạnh Ngộ

Có một chiều như thế
Sài gòn mưa

Cuối trời áo đỏ
Tưởng
Dáng xưa

Sẽ là cổ tích
Đêm
Biệt khúc

Gửi cánh chim trời
Trắng
Giấc mơ

Lời xin từ phiá sông thơ
Một người tôi gặp

tình cờ nên duyên

* Chữ đậm màu là tên các bài thơ

Hoahuyen

Chị Dạ Thủy Ơi!

Đây là nội dung em gửi email cho chi ( nhưng chị không đọc được ):

Chị Phạm dạ Thủy ơi! em cố tình ghép tất cả tên các bài thơ trong tập thơ " Hoa Mùa Đông" cuả chị thành một bài như sau để tặng chị. Chúc chị luôn mạnh khoẻ yêu đời
Em Hoahuyen
Hạnh Ngộ

Có một chiều như thế
Sài gòn mưa
Cuối trời áo đỏ
Tưởng
Dáng xưa
Sẽ là cổ tích
Đêm
Biệt khúc
Gửi cánh chim trời
Trắng
Giấc mơ

Lời xin từ phiá sông thơ
Một người tôi gặp
tình cờ nên duyên
* Chữ đậm màu là tên các bài thơ

PDT

MVH

Đấy là DT copy qua từ bài viết trên trang web của TTS để DT xem lại nhé!. Cám ơn anh đã đọc và góp ý!

Mai văn Hoan

Phạm Dạ Thuỷ

Bài viết cô đọng nói đúng chất thơ của PDT trích được những câu thơ hay trong tập. Nhưng PDT post bị mất một số chữ (?). Nên chỉnh lại nhé !

PDT

NH

Em repost lại như thế này cũng tốt lắm rôi. Chị copy lai từ trang web Trịnh Thanh Sơn khi dán vào trang của chị thơ trích cứ bị rơi lung tung cả chị không biết làm gì nên đành thế thôi. May mà có em! Bài đã được khá nhiều bạn bè đọc và góp ý trong tình trạng hạn chế như thế đấy. Một lần nữa cám ơn "chuyên gia" NH nhé!

hoahuyen

Chị Thủy ơi!

Chị PDT thân kính !
Em đã đọc và thấy anh TTS viết về chị thật chính xác và chân thành:

"...Thơ Phạm Dạ Thuỷ ở "Đêm và ngày và ta" đã đạt tới độ chín chắn đó là cái chín chắn của đoan trang chín chắn trong ứng xử với cuộc đời với bạn bè với cõi người. Chợt đâu đó tôi bắt gặp những câu thơ đột ngột một đặc sản thơ Phạm Dạ Thuỷ..."

Đoan trang chín chắn mượt mà
Hồn thơ đằm thắm thiết tha ân tình
Âm thầm tỏa sánh lung linh
...

NH

Chị PDT

Bài này vì chị copy từ trang khác về bao gồm cả khung bao (không hiển thị) nên nó đã gây tụt panel trang chủ. Em đã sửa đi sửa lại mấy lần vẫn không khắc phục được nên đánh post lại.

Entry này cũng không dùng phân trang được hễ phân trang là panel lại tụt!

Coi như cú repost này là có lý do chính đáng vậy.