PHẠM DẠ THỦY ĐẮM ĐUỐI VỚI NỖI NIỀM RIÊNG - NGUYỄN ĐỨC THIỆN

By Phạm Dạ Thủy

  PHẠM DẠ THỦY
ĐẮM ĐUỐI VỚI NỖI NIỀM RIÊNG
(Đọc tập thơ HOA MÙA ĐÔNG của Phạm Dạ Thủy- NXB HỘI NHÀ VĂN- 2005 )
               

 
              Đắm đuối đến thế là cùng. Cảm nhận đầu tiên của tôi về tập thơ HOA MÙA ĐÔNG của Phạm Dạ Thủy là như thế. Tâm hồn chị cứ trải ra mênh mông với những buồn vui của riêng mình. Chỉ có khác những vết cắt cứa của cuộc đời cứ phơi ra làm cho người đọc có thể cảm nhận được như nỗi niềm của chính mình. Tập thơ vì thế đã tạo ra được sự đồng cảm của nhiều người nhất là của những người đồng giới. Ở đó họ tìm thấy được sự trống vắng hụt hẫng hy vọng khắc khoải và đôi khi có được một nụ cười.
             Tôi còn có cảm giác khi làm tập thơ này Phạm Dạ Thủy tìm kiếm sự đồng cảm trong cõi mông lung của cuộc đời này. Với Phạm Dạ Thủy một bài một câu thậm chí một chữ được người khác biết đến là sự an ủi với cái nghiệp vốn dĩ rất cô đơn này. Tìm trong tập HOA MÙA ĐÔNG thấy được nỗi khắc khoải tìm kiếm ấy của Phạm Dạ Thủy. Và cũng có lẽ vì thế những gì Phạm Dạ Thủy trải ra trong HOA MÙA ĐÔNG là những điều tâm sự bắt đầu từ chính cõi lòng mình. HOA MÙA ĐÔNG mà. Mùa đông giá rét những bông hoa phải có sức sống thật mãnh liệt mới nở tung rực rỡ làm tan giá lạnh làm ấm đất trời.  Có một lần gặp mặt bạn bè những người bạn có cả một thời tuổi trẻ nói vô tư cười vô tư Phạm Dạ Thủy đã tìm thấy tuổi đẹp nhất của đời mình. Trong một đời người ai chẳng mong có một lần gặp gỡ như thế. " hãy cời lên lớp tro tàn  mười bảy/ lửa kỷ niệm sẽ cháy/ Trái tim cằn sẽ tươi" ( HẠNH NGỘ). Tôi cũng đã từng có lần gặp lại bạn bè của ngày xưa. Chúng tôi ôm lấy nhau chẳng kể đấy là bạn trai hay bạn gái. Chúng tôi tíu tít chuyện trò. Chuyện ngày xưa chuyện bây giờ cứ đan xen. Nhưng rồi thực tế bày ra trước mắt: tóc đứa nào còn đen một chút là mừng mặt đứa nào còn phẳng phiu một chút là mừng còn nhận ra giọng nói của nhau là mừng. Một cái mừng khác chen chật cuộc gặp gỡ chuyện vợ chồng chuyện làm ăn chuyện con cháu chuyện nhà cao nhà thấp mảnh vườn trang trại. Ngày xưa đúng như một lớp tro tàn trong đó hiếm hoi còn lại một hòn than ấm chút lửa phải thật khéo nhen mới hồng lên chút chút. Vì thế: " giọt cà phê đêm nay hình như sánh hơn/ một chút đắng- hạnh- phúc cho lòng ta dịu lại/ ta tỉnh táo lục tìm trong ký ức/ những chuyện xưa như trái đất/ để mà thương mà tiếc mà buồn" ( HẠNH NGỘ).
             Mạch nuối tiếc cứ theo hòai trên những trang thơ của Phạm Dạ Thủy. Ngẫm ra cũng đúng thôi. Ai cũng có một thời oanh liệt. Ai cũng một thời cho và nhận. Và hình như ai cũng có cảm giác mình cho thì nhiều mà nhận chẳng được bao nhiêu. Thậm chí với cuộc đời ta phóng túng đến mức tung tất cả vốn liếng để mong được đón nhận được một nụ cười viên mãn một tiếng khóc tràn hạnh phúc hoặc một tiếng thở dài cho lòng dạ lâng lâng thanh thản. Nhưng hình như ai cũng vậy phần nhận lại có khi chỉ là con số không thôi. Giống như người đàn bà tìm cỏ cỏ biến trong đất trắng người đàn ông tìm đất chỉ thấy cỏ nát dưới chân: " Người đàn bà ôm khát vọng xanh/ khóc cỏ ngoài tầm tay đã chết" ( KHÓC CỎ). Cái người ta tìm là cái người ta muốn có thèm khát có vậy mà độc ác chưa cái người ta thiếu đang bị dẫm nát dưới chân người khác. Xót xa thật đấy. Những lời thơ đúng là một sự giãi bày. Phạm Dạ Thủy muốn ai cũng hiểu những điều dễ hiều nhất. Đó là những băn khoăn phiền muộn luôn chất chứa quanh ta. Ở đâu cũng thấy nhất là thấy ngay trong mỗi một con người: " Người lại về gõ cửa trái tim/ cánh cửa mở/ và mọi điều vẫn thế/ chỉ mình người biết tôi  muối bể/ chỉ mình người biết tôi sương mai" ( VÌ NGƯỜI). Muối bể ở đây là gì? Sương mai ở đây là gì? Có thể là giữa trùng khơi mênh mông chút muối kia nào có ăn nhằm gì? Có thể là giữa buổi mai trong ngàn giọt sương mai lóng lánh một giọt sương tôi sẽ nhòa đi trước long lanh muôn sắc muôn màu. Nhưng cũng có thể hiểu là giữa chốn biển khơi chỉ một người biết chút mặn tôi. Giữa ban mai rực rỡ chỉ một người biết giọt sương tôi. Thôi đừng băn khoăn Phạm Dạ Thủy nói rồi: " Khi chợt hiểu ra mình ngốc nghếch/ thì sương đã tan/ muối đã nhạt vì người" (VÌ NGƯỜI). Một lời tự thú thật đắng. Cứ ngỡ là chỉ một người biết cửa trái tim tôi đến mà gõ. Đâu ngờ khi người đến chính là lúc tôi thất vọng nhất. Dù muối không nhạt dù sương không tan thì với người tôi chờ đợi cũng chẳng chút vấn vương. Thà rằng gặp ai đó có một nụ cười thân thiện có khi còn vui hơn đằm thắm hơn nhiều.
             Niềm khắc khoải trong thơ Phạm Dạ Thủy là một chất sống trong HOA MÙA ĐÔNG. Lối giãi bày trong thơ của chị giống như người làm ca khúc. Có đoạn A và đoạn B. Đoạn A thường là sự dàn trải những tâm sự. Đoạn B cao trào là lúc sôi lên những cảm xúc. Chỉ có khác đoạn đầu trong thơ chị thường khía rất sâu vào kỷ niệm. Cái mà ai cũng có và ai cũng say đắm với kỷ niệm của mình dù đó là kỷ niệm gì. Còn ở phần B thường là được buông bằng một dấu lặng. Ngắn hay dài cũng là một dấu lặng. Và chính dấu lặng ấy làm cho người đọc có thể bỗng thấy hụt hẫng và cũng có thể tự mình buông một tiếng nấc khan.  Bài thơ SẼ LÀ CỔ TÍCH là điền hình cho lối viết này của Phạm Dạ Thủy. Chuyện bắt đầu từ câu hỏi: " Anh còn nhớ hay anh đã quên". Nhớ gì thế? Những ngày chờ đợi khi số phận đẩy đưa ta đến cùng nhau ta có được cái hữu hạn là có nhau trời xui đất khiến cho ta gần nhau. Đời chúng ta đến đấy thì dừng lại đi cho ta được trọn vẹn niềm hạnh phúc. Nhưng không: " Rồi một ngày ta không có nhau/ dù muộn màng sông vẫn chảy/ ta muộn màng về đâu". Tất cả lắng lại:
             Ơi khát vọng chiều

             Đành thả trôi theo dòng sông chảy muộn
             Sẽ là cổ tích
             Biết sau còn nhớ nhau?
 
            Phạm Dạ Thủy ơi! Hỏi thế mà cũng hỏi còn hỏi tức là còn nhớ. Có ai mà không biết một người đang nhớ một người nhưng nỗi nhớ ấy nó chỉ là một chút lặng thầm của biết bao nhiêu cuộc tình đi chẳng đến nơi về chẳng đến chốn đầu chưa bạc và răng chưa long.
           Cái đoạn B của bài thơ này còn đỡ. Có những đoạn còn như xát muối vào những vết thương: Lời anh bây giờ là dao lạnh/Ôi vết cắt ngọt ngào/Mà đau cả chiêm bao( VẾT CẮT NGỌT NGÀO)
            Bờ sông trắng một chỗ ngồi/Mình ta lau trắng khóc lời nguyền xưa( TRẮNG)
          Có một bài thơ cứ ám ảnh tôi hoài sau khi đọc xong tập HOA MÙA ĐÔNG cùa Phạm Dạ Thủy. Tên bài thơ không có gì mới: GÕ CỬA TRÁI TIM. Tứ bài thơ hình như cũng chẳng có gì mới. Gõ cửa trái tìm tức là đánh thức tình yêu thôi chứ gì. Nhưng khi đọc một câu mà bất cứ một người nào theo đạo Thiên chúa đều biết: gõ thì mở thì hướng bài thơ tứ bài thơ cũng bắt đầu khác. Trái tim ta đây gõ thì mở. Nhưng ai biết rằng trái tim ta đã lặng câm bao nhiêu tháng ngày có mở ra chỉ thấy những ngu ngơ thấy sự tan vỡ. Trái tim ấy đóng cửa lâu rồi nó không chỉ chất chứa những gì của xưa cũ mà chất chứa cả những gì xưa cũ đã phũ phàng với trái tim. Ừ gõ thì mở nhưng người ơi:
           Chỉ chập trùng ảo ảnh

          Chai mười ngón tay gõ phía dại khờ 
         Chìa khóa trái tim đã rơi vào sông lạnh 
         Này những ngón tay buồn thôi gõ cửa hư vô
          Chiếc chìa khóa trái tim kia của ai vậy? Hay chính là của người có trái tim đang muốn gõ thì mở kia. Nó ám ảnh tôi không bằng câu chữ của bài thơ. Nó ám ảnh tôi bởi một dòng suy nghĩ: trái tim người vốn dĩ nhay cảm yêu thương. Có lúc nó được mở ra dễ dãi. Nhưng khi nó đã bị tổn thương rồi thì nó trở thành chai cứng dị ứng với tất cả mọi cám dỗ. Và thật ghê gớm khi buông một câu: ừ gõ thì mở nhưng mà có gì đâu. Nó đâu chỉ đúng với tình cảm trai gái nó còn đúng với đối nhân xử thế trong đời.                
             Nói ra những điều trên đây chắc nhiều người cho rằng thơ Phạm Dạ Thủy sẽ trượt dài trong nỗi buồn thê thảm. Thiếu gì người làm thơ như thế. Họ mang nỗi buồn của mình ra trải cùng thiên hạ như muốn kêu lên rằng: tôi là người buồn nhất thế gian mọi người có hiểu cho tôi chăng? Không Phạm Dạ Thủy không như vậy. Chị đã tìm ra chỗ dựa vững chắc nhất cho mình. Đó chính là trái tim biết yêu biết rung động biết tha thứ và biết dừng lại ở khoảng nào trong bao nhiêu trái ngang cuộc đời: " Ta và người. và khúc hát trái tim. Lời của núi của sông không sấm gào chớp giật. Núi xanh thẳm sông no đầy con nước. Cầm tay người qua giông gió trưa nay" ( BÀI THƠ GỬI NÚI). Đọc những câu như thế này ai dám bảo Phạm Dạ Thủy là ủy mị. Rõ ràng chị đã vượt trên tất cả để khẳng định ý thức làm thơ của mình. Tôi có thể cho mọi người thấy có biết bao nhiêu mất mát trong cuộc đời này. Nhưng đừng vì thế mà đứng dẹp sang một bên để tuôn ra hàng hàng nước mắt để mà rũ xuống như một tàu lá héo. Ta hãy chấp nhận nó và sống chung với nó để ta sống có ý nghĩa hơn. Với bạn bè ta già rồi ư? Không sao: " Cám ơn đời bao dung đã ban tặng ta niềm vui hạnh ngộ/ Cám ơn quê hương đã dang tay đón bạn trở về" ( HẠNH NGỘ). Còn quê hương là còn có những cuộc trở về. Còn những cuộc trở về thì còn có những lúc thắp lại niềm vui tuổi mười bảy nõn nường. Rồi khi ngoảnh lại thấy được mất đầy vơi buồn vui sướng khổ. Thấy lầm lỗi và tỵ hiềm. Thấy yêu thương và bao dung bỗng buồn vì thấy mình đã chiều rồi chỉ còn lại đôi ba lá vàng thu nữa thôi. Nhưng Phạm Dạ Thủy cho rằng không sao: " thôi hãy sống tốt hơn và yêu người hơn nữa/ hãy xanh như rêu/ như cỏ/ như đời" ( NGOẢNH LẠI). Rồi một ngày kia có khi ta phải làm một cuộc chia tay. Cuộc chia tay ấy thấy từng ngày không thể níu kéo như dòng sông thì phải xuôi về biển cả. Trên dòng sông ấy xin được thả một chiếc lá nhỏ xíu thôi làm con thuyền nhỏ nhưng chở nặng những kỷ niệm cuộc đời. Với sông thì nhẹ tênh tênh nhưng với ta thì trĩu nặng những tâm tư. Rồi một ngày kia sông hòa với biển sẽ là mênh mông đất trời sẽ là ào ạt sóng trùng khơi sẽ thỏa chí tang bồng cho xứng với một lần hóa kiếp sông ơi. Còn ta không biết ta có ngồi trên chiếc lá bồng bềnh chở đầy kỷ niệm kia không: " chiếc lá gầy chở buồn ta kịp tới/ sóng có vùi tan tác những lời câm? " ( BIỆT KHÚC). Hỏi thì hỏi vậy nhưng Phạm Dạ Thủy đã có câu trả lời: " Ta một mình sông không hề có lỗi/ Đời đã chia thì tan hợp cũng đành" ( BIỆT KHÚC). Sẽ có người bảo rằng: Phạm Dạ Thủy buông xuôi! Ô kìa ở đây làm gì có chuyện buông xuôi. Dòng sông cứ trôi dòng đời cứ chảy. Sông ra biển phải vượt thác ghềnh. Người trưởng thành phải qua ba chìm bảy nổi chín lênh đênh. Đó là sự chấp nhận. Dám chấp nhận sự thật cũng là một sự dũng cảm vậy.
            Như trên đã nói Phạm Dạ Thủy làm thơ như người ta viết nhạc. Phần cuối bài có những nốt lặng làm người ta sững sờ hoặc xao xuyến. Nhưng cũng có những phấn cuối của những bài thơ làm cho người ta mạnh mẽ hẳn lên bằng những nốt nhạc trầm lắng hoặc vút lên chói sáng.
           Có thể chút xanh em giữ lại một ngày sẽ chợt sáng lên 

           niềm hy vọng sẽ sáng lên bật mầm xanh trên gập ghềnh dốc đá
          Ngày ấy em có thể đi mà không cần gắng sức về cuối con đường
           rẽ về phía không anh
( CÒN CHÚT XANH EM GIỮ LẠI)
           Cả tập thơ HOA MÙA ĐÔNG của Phạm Dạ Thủy là một chuỗi dài đắm đuối mà lại là sự đắm đuối với chính mình. Mới hay đắm đuối cũng là một thứ nguyên liệu chắt ra từ hồn cốt một người mà làm nên thơ và làm nên nhà thơ. Nhân gian chắc hẳn còn độ lượng Xin rót tôi đầy một chén vui PHẠM DẠ THỦY Còn nhiều chén vui cho Phạm Dạ Thủy nếu Thủy còn những bài thơ như trong tập HOA MÙA ĐÔNG mà tôi có trong tay.       
Nguyễn ĐứcThiện

..................................................................................................

       Chùm thơ PDT rút từ tập HOA MÙA ĐÔNG

SẼ LÀ CỔ TÍCH

More...

MỘT CÁCH HIỂU KHÁC VỀ BÀI THƠ YÊU CỦA PDT

By Phạm Dạ Thủy

 
Bài viết của nhà thơ Lý Hoài Xuân.

YÊU

Người yêu mình
Suốt ngày tụng ca
Suốt ngày tin nhắn
Suốt ngày nhớ nhớ thương

Người mình yêu
Kiệm lời như lá
Với gió - rì rào
Với mưa - tí tách
Với mình - niềm không

Tiễn người-mình-yêu qua sông
Tìm người-yêu-mình để... khóc!

PDT (Rút trong tập RU XA- NXB HNV 2007)

    

     Trong tình yêu để tìm được người đồng cảm đồng điệu phù hợp với mình thật không phải dễ. Bi kịch nhiều khi cũng vì thế mà nảy sinh. Có người rất yêu một người nào đó nhưng không được người mình yêu đáp lại. Trong khi đó họ vẫn có một người mình không hề yêu thường xuyên đeo bám. Ba nhân vật trong bài thơ YÊU của Phạm Dạ Thủy là một ví dụ. Người yêu mình thì quá đam mê nhiệt tình với mình: "suốt ngày tụng ca/ suốt ngày tin nhắn" lúc nào cũng "nhớ nhớ thương thương". Còn Người mình yêu thì dửng dưng "kiệm lời như lá" thậm chí vô tâm chỉ biết "rì rào tí tách" với gió với mưa đâu đâu không để ý gì tới mình.

     Tôi còn nhớ trong bài Dây tình em buộc Phạm Dạ Thủy có câu thơ rất đa tình quyết liệt dễ thương:

     "Thế là bắt được anh rồi
      
Trốn sao cho thoát hỡi người em yêu"

     Phải chăng mình trong bài thơ YÊU lại cũng là Phạm Dạ Thủy? Nếu thế thì mình trong bài thơ YÊU rất chủ động bản lĩnh tại sao lại phải chịu "niềm không"? Vậy mà thực tế lại có khi nghịch lý như thế đấy! Mình trách người mình yêu khác gì người yêu mình trách mình. Tôi thích tính nhân văn trong hai câu kết của bài thơ:

     "Tiễn người-mình-yêu-qua-sông
     
Tìm người-yêu-mình để... khóc"

     Với ai thì nên tiễn với ai thì nên tìm với ai thì khóc? Bài thơ nói lên một thái độ sống một phương cách để chuộc lỗi lầm. Tiễn người không yêu mình qua sông đoạn tuyệt với người đó trong lúc này là cần thiết. Tìm người yêu mình mà trước đó mình thờ ơ để khóc là đúng. Bằng sự sáng suốt khi tỉnh táo mình biết nghĩ lại biết tự hối hận sửa sai.

     Bài thơ còn giúp người đọc rút ra được một bài học nữa về tình yêu đơn phương: đừng quá mù quáng si mê trong tình yêu mà kéo dài sự khổ đau vô nghĩa! Đừng... mà đến khi hối hận thì đã quá muộn màng!

     YÊU- bài thơ ngắn mà kể được một chuyện tình dài phức tạp cấu tứ chặt chẽ chỗ "thắt" và chỗ "mở" hợp lý. Thiết nghĩ: làm một bài thơ tình như thế quả là giỏi!

LÝ HOÀI XUÂN   

                                                                                             


More...

PHẠM DẠ THỦY “MANG TRÁI TIM BUỒN GIỮA ĐỜI NGƠ NGÁC”

By Phạm Dạ Thủy

PHẠM DẠ THỦY “MANG TRÁI TIM BUỒN GIỮA ĐỜI NGƠ NGÁC”

                                                             TRỊNH THANH SƠN 
                                     

            Đêm và ngày và ta là tập thơ thứ năm của Phạm Dạ Thuỷ vừa được nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành (6 - 2004) đã tới tay bạn đọc. Theo dõi hành trình thơ Phạm Dạ Thuỷ từ tập thơ đầu tay Biển xanh không bình yên qua Gửi người chiêm bao rồi Bóng lá đến Chiều biển lặng chúng ta sẽ thấy Đêm và ngày và ta vẫn giữ được nét dịu dàng đằm thắm khiêm nhường lặng lẽ của những tập thơ trước nhưng u buồn và sâu đậm hơn. Rõ ràng năm tháng đã tỏ rõ uy lực của nó trên những trang thơ của nữ thi sỹ này. Bao nhiêu đắm say nồng nàn và cả nông nổi nữa dường như đã khép lại đã lùi xa nhường chỗ cho những nghĩ suy chiêm nghiệm và vì vậy dường như có một làn sương ưu tư phủ bàng bạc lên những trang thơ. Tuy nhiên đọc thơ Phạm Dạ Thuỷ ta vẫn cảm nhận thấy một dáng vẻ hồn nhiên của một người thiếu phụ "mang trái tim buồn giữa đời ngơ ngác"

Dường như càng sống càng từng trải càng có kỹ thuật thơ nữ thi sỹ này càng trở nên hồn nhiên và hồn hậu ngay cả khi chị muốn vứt bỏ đi mọi ảo giác đã neo buộc và làm khổ mình suốt bao tháng năm mê mụ vì huyển tưởng vào một tình yêu xa vời. Và khi ấy thơ Dạ Thuỷ buồn đau   thấm thía lạ lùng! Chị  ru lòng mình trong thổn thức:
                        Thôi đừng khóc nữa ta ơi
                        Thôi đứng mơ nữa cái thời đã xa
                        Thôi đừng thương nhớ người ta
                        Nụ cười ánh mắt như là chiêm bao
                        Trái tim dẫu có dạt dào
                        Tiếng lòng dẫu có xôn xao cũng đành
                        Tình là sợi khói mong manh
                        Phải đâu hạnh phúc cho mình mà mong....
                                                                                  (Khúc ru lòng)
            Nhà thơ - người thiếu phụ tự ý thức về sự tan vỡ của tình yêu về một sự chia xa tất yếu mà lòng còn tha thiết níu với trong một tuyệt vọng hiển nhiên. Những câu lục bát tiếp sau nghẹn ngào như tiếng nấc:

                        Bàn tay nắm chặt bàn tay
                        Vẫn không giữ được tháng ngày bên nhau
                        Một ngày yêu. Một ngày đau
                        Vết thương rồi sẽ hằn sâu một đời
                        Thôi đừng buồn nữa ta ơi
                        Hãy quên cái thủa ta - người ngày xưa....
                                                                                  (Bài trên)
            "Một ngày yêu. Một ngày đau" buồn là thế mà có hết khát khao đâu ngược lại hình như càng thất vọng người thơ càng mong ngóng chờ đợi một ngọn gió lành từ đâu đó từ phía núi tràn về. Bài thơ Gọi gió của Phạm Dạ Thuỷ là một bài thơ thật hay mang đậm phong cách đặc trưng của thơ chị đó là sự vững vàng trong lập tứ sự phóng hoạt trong câu chữ sự bình tĩnh trong tâm thế và sự nồng nàn trong cảm xúc. Bài thơ được mở đề như sau:
                        Ngọn gió núi lạc về phố biến
                        Mơn man... mơn man chiều thu xanh
                        Có người vô cớ lòng xao xuyến
                        Ngỡ như trời đem gió tặng mình

            Mở để như thế là rất hoạt rất chỉnh song nghe kỹ thấy phảng phất chất giọng thơ tiền chiến thơ của người thiếu phụ những năm 1930 - 1945 của thế kỷ vừa qua. Tuy nhiên sang đoạn 2 giọng thơ khác mới hẳn.
                        Biển mặn chắt chiu hương gió ngọt
                        Để dành ru sóng khát từng đêm
                        Sóng thì dữ
                        Gió thì hiền như núi
                        Không đủ làm bay mái tóc mềm

            Rồi đột ngột những câu thơ dồn dập như một cao trào cao trào của nỗi niềm khao khát cao trào của âm nhạc:
                        Ta gọi gió
                        Ta xoè tay hứng gió
                        Gió núi lạc loài
                        Gió núi lang thang
                        Tay trống không
                        Trống không lời gió vọng
                        Chỉ có chiều xanh vương chút nắng tàn...

            Cái "ngọn gió hiền như núi" kia hoá ra cũng chỉ là một "ngọn gió lạc loài" một "ngọn gió lang thang" mà thôi. Hai bàn tay trống không và trống không một lời gió vọng người thơ như bàng hoàng sực tỉnh sau một giấc mơ một giấc mơ đẹp nhưng quá mong manh:
                        Lặng lẽ quá
                        Thêm một lần gọi gió
                        Gió vô tình chỉ một thoáng đi qua
                        Núi và Biển - cao và sâu như thế
                        Chẳng bao giờ gần gũi để mà xa!

            "Gió vô tình chỉ một thoáng đi qua" là một nhận chân hay một lời hờn dỗi? Thật ra   bài thơ muốn nói với chúng ta rằng đừng bao giờ tin cậy hay chờ đợi gì ở những ngọn gió lãng tử ấy! Viết đến đây tôi chợt nhớ tới hai câu thơ thật hay của Hoàng Nhuận Cầm và không khỏi  bật cười:
                        Trái tim anh như căn nhà trống trải
                        Gió em vào. Nếu chán gió lại ra!

            Thì ra cái người đàn ông thi sỹ cũng có khác người đàn bà thi sĩ ở một nét nào đó thật! Suy ra "ngọn gió đàn ông" luôn bị ràng buộc bởi yêu thương - một yêu thương mang tính sở hữu còn "ngọn gió đàn bà" thì tự do tha hồ tung tẩy. Biết ngọn gió nào sướng hơn? Biết ngọn gió nào đáng trách hơn? Một bài thơ hay bao giờ cũng gợi cho người đọc rất nhiều suy nghĩ và liên tưởng. Không hiểu sao đọc bài Gọi gió của Phạm Dạ Thuỷ tôi bỗng thấy động lòng rồi liên tưởng vu vơ! Thành ngữ Việt có câu: "có tật giật mình". Có phải vậy chăng?

            Thơ Phạm Dạ Thuỷ ở "Đêm và ngày và ta" đã đạt tới độ chín chắn đó là cái chín chắn của đoan trang chín chắn trong ứng xử với cuộc đời với bạn bè với cõi người. Chợt đâu đó tôi bắt gặp những câu thơ đột ngột một đặc sản thơ Phạm Dạ Thuỷ.

            Chẳng hạn:
                        Mẹ trong ngần như giọt nước
                        Rơi vào dòng sông hư vô
            Chẳng hạn
                        Em bây giờ là tôi ngày xưa ấy
                        Em là tôi cái thủa mới tập ... buồn
            Và đây nữa:
                        Xác thân như đám cỏ nhàu
                        Thôi thì mình tự bắc cầu mình đi
            Hoặc:
                        Em buồn hơn mưa vỡ
                        Thầm ru một khúc chiều...

            Nhà thơ lão thành Lê Đạt có lần nói rằng: "Chữ bầu lên thơ" Câu nói bề ngoài có vẻ cực đoan ấy ngẫm kỹ ta thấy cái lý và sự thâm hậu của nó. Tuy nhiên theo tôi đơn vị nhỏ nhất của thơ chính là câu thơ. Chỉ có những câu thơ hay mới đem lại và làm nên một bài thơ hay. Cả tập thơ hay cả đời thơ mà không có nổi một câu thơ "cửa miệng" câu thơ "ngôn truyền" thì hãy nên xem lại! Nói như vậy để thấy rằng Phạm Dạ Thuỷ đã và đang đi đúng hướng đó là "sản xuất những câu thơ hay"
            Người ấy dẫu có "trái tim buồn" thì cũng sẽ không bao giờ "ngơ ngác" cả.
            Người ý thức được rằng "mình tự bắc cầu mình đi" là người tự tin tự thức và tự tại.
            Vậy thì còn gì mà phải lo nữa đúng không?
 
Hà Nội Xuân 2005

   

More...

RU XA - MƠ HAY THỰC GIỮA ĐỜI

By Phạm Dạ Thủy

                        "RU XA" MƠ HAY THỰC GIỮA ĐỜI
                                                                              
Võ Quê

     Bìa thơ RU XA 

    Hạnh phúc của người làm thơ là được bạn thơ tặng thơ. Từ ngàn xưa cho tới hôm nay và chắc chắn đến muôn sau nữa với tôi trên thế gian này thơ đã trở thành một loại quà quý báu nhất hành tinh. Bạn thơ đã đem tiếng lòng để tặng đời tặng người đồng điệu thì còn gì đáng trân trọng hơn!      
   “Ru Xa” đến cùng tôi trong những ngày mùa hạ. Thơ chợt là những thoáng gió mềm những tao thơ lành mát đất trời. Xin cám ơn bạn đã tặng thơ.     
     Dường như tình yêu quê nhà với thiên nhiên “sông cạn” biển xanh bình an và bão động đã hóa thân trong từng tâm trạng khắc khoải tìm kiếm khát vọng mộng mơ rạo rực mong chờ…trong từng hoàn cảnh sống của người thơ để từ đó thơ là mạch nguồn sáng tạo cho Phạm Dạ Thủy gửi dâng đời:
                           Xin đi hết con đường ta đã chọn
                           Nẻo phù vân chớp mắt khói sương thôi
                           Xin nhận hết những buồn vui số phận
                           Để bình yên bên kia dốc cuộc đời
     
     Dường như bên cạnh những dòng thơ đầy trắc ẩn dằn vặt suy tư những câu hỏi không ray rứt từ nội tâm sâu lắng về kiếp người về cõi tình hệ lụy…lần này với “Ru Xa” tôi lại còn găp thêm một Phạm Dạ Thủy tĩnh tâm an nhiên tự tại ung dung khoan hòa khi đối mặt những thực tế muộn phiền: 
                          
Ta sẽ gặp ta xưa
                           Hồn nhiên và xanh biếc
                           Ta sẽ gặp lại người
                           Không khổ đau hối tiếc 

                           Trong góc đời khuất lấp
                           Ta ru mình mềm môi
                           Bình yên và hạnh phúc
                           Còn rong chơi cuối trời... 
    
     Nếu quả thực người thơ đã tìm cho mình một cõi rong chơi thì hay biết mấy! Đến một lúc nào đó hạnh phúc khổ đau trong Phạm Dạ Thủy được thăng hoa thành ngọc quý thành thơ. Và người thơ cũng không cần phải hỏi có bàn tay nào gỡ những đường tơ vương víu và khúc ru xa mơ hay thực giữa đời? 
 
       
Tôi đang hình dung một Phạm Dạ Thủy: Cát ấm dưới chân Lời ru trong ngực Trăng đẫm đầy hồn…Trái tim ngân Những nốt trầm hạnh phúc

                                                                   Huế 18 - 7 - 07

More...

NỖI BUỒN MỘNG VÀ THỰC TRONG THƠ PHẠM DẠ THỦY- TRỊNH THANH SƠN

By Phạm Dạ Thủy

NỖI BUỒN-MỘNG VÀ THỰC TRONG THƠ PHẠM DẠ THỦY

                                                                      

                                                                                             TRỊNH THANH SƠN

   

     Tôi đọc tạp chí Nha Trang số tháng 7- 2003 của Hội Văn nghệ Khánh Hòa bắt gặp ba bài thơ của nữ tác giả Phạm Dạ Thủy với lời giới thiệu của nhà văn Nguyễn Gia Nùng: “Thơ Phạm Dạ Thủy dường như chủ yếu để nói lên nỗi niềm riêng cả phần thực lẫn phần mộng và hơi thiên về nỗi buồn dẫu ở đây thường là những nỗi buồn nhẹ nhàng man mác…” tôi đâm ra tò mò muốn đọc thơ Phạm Dạ Thủy. Tình cờ tôi có được số điên thoại nhà riêng của chị ở Ninh Hòa và sau đó cũng tình cờ có được hai tập thơ của Phạm Dạ Thủy: Bóng lá (NXB Văn học-2001) và Chiều biển lặng (NXB Hội Nhà văn-2002).

More...

CHIỀU BIỂN LẶNG-PHẠM DẠ THỦY- NXB HỘI NHÀ VĂN 2002

By Phạm Dạ Thủy

                                            CHIỀU BIỂN LẶNG

                                                                       (Thơ Phạm Dạ Thủy- NXB Hội Nhà văn 2002)
                                                                                                                       
GIANG NAM

Chiều biển lặng là tập thơ thứ tư của Phạm Dạ Thủy do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2002 sau các tập Biển xanh không bình yên (1997) Gửi người chiêm bao (1999) Bóng lá (2001). Người đọc đã từng quen với thơ chị qua các tập trước ghi nhận một sự cố gắng đáng quý của tác giả. Thơ Phạm Dạ Thủy là thơ của một người đã từng trải bao vui buồn đắng cay của cuộc sống nhiều khi rất bình thường- đã vào thơ chị xoáy sâu vào tâm hồn ta:

          Có một lời như thế đã xa xôi

          Tôi chờ đợi suốt một thời thiếu nữ                           
                          (Nỗi đợi tuổi mười lăm)

More...

NGUYỄN GIA NÙNG

By Phạm Dạ Thủy

        

                         THƠ PHẠM DẠ THỦY

                                         NIỀM RIÊNG THỰC VÀ MỘNG

                                                       NGUYỄN GIA NÙNG

 

                                                           

     "Ngày tất tả áo cơm- Đêm khép lại riêng mình- thèm giấc ngủ bình yên không mộng dữ.

   …Sông trôi- Thời gian trôi- Ngày tất tả và đêm thao thức- Kỷ niệm sao chẳng ngủ yên!" (Gọi)

     Và:

    "Ngỡ bình yên nào đâu bình yên

      Đời vẫn gió và tình vẫn sóng" (Ngỡ bình yên)

     Có thể coi mấy câu trên đây trong hai bài thơ nhỏ mở đầu cho tập "Bóng lá" của Phạm Dạ Thủy do Nhà xuất bản Văn học ấn hành không chỉ là chân dung tự họa mà còn là lời tâm sự sâu kín của chính tác giả- một cây bút thơ nữ đang độ sung sức của Khánh Hòa trong mấy năm gần đây.

More...

MAI VĂN HOAN

By Phạm Dạ Thủy

NÉT RIÊNG TRONG "BÓNG LÁ" CỦA PHẠM DẠ THỦY

                                                                                           MAI VĂN HOAN     

"Bóng lá" là sự tiếp nối của "Biển xanh không bình yên" và "Gửi người chiêm bao".Ở "Bóng lá" Phạm Dạ Thủy vẫn trở lại những đề tài quen thuộc của chị. Ta gặp lại trong "Bóng lá" hình ảnh người mẹ góa bụa tảo tần của chị ta gặp lại những hồi ức về tuổi thơ trong sáng và hồn nhiên gặp lại những nỗi niềm rất riêng tư của chị về tình yêu về cuộc đời. Vẫn là "trái tim đa đoan ấy" vẫn là tâm hồn nhạy cảm ấy vẫn là những rung động nhẹ nhàng tinh tế ấy…Nhưng ở "Bóng lá" phong cách thơ Phạm Dạ Thủy đã dần dần định hình và càng ngày càng rõ nét.

More...